Winnaar Kunst-op-Straatprijs 2019: Xy

In De Week van de Kunst op Straat 2019 verzorgden we diverse activiteiten om alle inwoners van de stad (op een andere manier) kennis te laten maken met Kunst op Straat. Het accent lag dit jaar op kunstwerken die bewegen, die uitnodigen tot bewegen of die beweging suggereren. Ook zijn er binnen het thema beweging tien kunstwerken genomineerd voor de Kunst-op-Straatprijs 2019. Iedereen die wilde kon hier op zijn of haar favoriet stemmen. En dat is gedaan. Het kunstwerk dat de meeste stemmen kreeg, is Xy van Martin Borchert bij het onderwijsgebouw van het UMCG. Het ‘winnende’ kunstwerk mag zich een heel jaar lang favoriet kunstwerk noemen. Stadsdichter Reneé Luth schreef het gedicht Xy speciaal voor het kunstwerk:

Xy

Hier turnen genen
Kopjeduikelen voorgeprogrammeerde
afspraken over wat man of vrouw heet

Je vader is een Adams-y
en je moeder een x-prinses
Ze bouwden samen een nieuw leven

Zij kneedde vingers en oren
De aanhangsels her en der
Bedacht hij
Ze kregen koekoekskinderen
Dat werd jij

Ze timmerden witte hekjes van chromosomen
Lieten elke avond de afwijkingen even uit aan een riempje
Zetten overtollige eigenschappen buiten aan de straat
Wasten erfelijkheid schoon
Staarden uren in schermen van toeval en routine

Maar X bleef altijd de wortel van wij
Met opgeheven armen en langgerekte schaduwen
Werd ze weer vogelvrij

Je vader werd te klein om op eigen benen te staan
Probeerde nog een handstand tegen Zij

Je zoekt woorden voor hem
Of hij terneergeslagen
Moegestreden
Of wellicht nog hoopvol lijkt
Maar hij struikelt al

Je kijkt naar verkleurde foto’s
Van voor ze uit elkaar

Je vader is een Adams-y
en je moeder een x-prinses
Ze kregen koekoekskinderen
Dat werd jij
Een beetje struikelend
Vogelvrij